Όταν οι γονείς ακούν τη λέξη «θεραπεία», συνήθως σκέφτονται στόχους, ασκήσεις, πρόγραμμα και πρόοδο.
H θεραπευτική διαδικασία, για εμάς, δεν αφορά μόνο την εφαρμογή τεχνικών ή την εκπαίδευση επιμέρους δεξιοτήτων. Την προσεγγίζουμε πρωτίστως ως μια συνάντηση: μια οργανωμένη, επαγγελματική και ανθρώπινη σχέση μέσα στην οποία το παιδί μπορεί να νιώσει ασφάλεια, να εμπλακεί ουσιαστικά, και σταδιακά να αναπτύξει νέους τρόπους επικοινωνίας, οργάνωσης και συμμετοχής στις καθημερινές δραστηριότητες.
Η αφετηρία αυτής της προσέγγισης είναι η παρατήρηση του ίδιου του παιδιού. Μας ενδιαφέρει ο τρόπος με τον οποίο εισέρχεται στον χώρο, πώς ανταποκρίνεται στην παρουσία του άλλου, πώς χρησιμοποιεί το παιχνίδι, πώς διαχειρίζεται την αναμονή, την αλλαγή, την απογοήτευση ή την κοινή προσοχή. Αυτά τα στοιχεία δεν αποτελούν δευτερεύουσες πληροφορίες. Αντίθετα, μας βοηθούν να κατανοήσουμε τη συνολική οργάνωση του παιδιού και να διαμορφώσουμε μια θεραπευτική πορεία που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές του ανάγκες.
Αυτή η θεραπευτική επιλογή συνδέεται άμεσα με την αναπτυξιακή-σχεσιακή κατανόηση του παιδιού. Η ανάπτυξη δεν προχωρά μόνο μέσα από δεξιότητες, αλλά και μέσα από τη αλληλεπίδραση. Η θεραπευτική σχέση μπορεί να λειτουργήσει ως όχημα για την κινητοποίηση αυτών των αναπτυξιακών διεργασιών, όταν ο/η θεραπευτής/τριαλαμβάνει υπόψη το ατομικό αναπτυξιακό προφίλ του παιδιού, τις ανάγκες του, τις επιλογές του και το περιβάλλον στο οποίο ζει. Με αυτή τη λογική, δεν εστιάζουμε αποκλειστικά στο εμφανές ‘σύμπτωμα’, αλλά σε ολόκληρη την εικόνα του παιδιού.
Για τον λόγο αυτό, δεν αναμένουμε από κάθε παιδί να προσαρμοστεί άμεσα σε μια τυποποιημένη διαδικασία.Η θεραπεία σχεδιάζεται με βάση το πώς το παιδί σχετίζεται, πώς κινητοποιείται, ποια ενδιαφέροντα εκδηλώνει, τι το βοηθά να οργανωθεί καλύτερα, τι το δυσκολεύει, τι το φορτίζει, τι το ηρεμεί, και ποια μορφή υποστήριξης του ταιριάζει.Η αξιοποίηση των φυσικών του ενδιαφερόντων αποτελεί σημαντικό θεραπευτικό εργαλείο, καθώς δημιουργεί κίνητρο για συμμετοχή και διευκολύνει την ανάπτυξη ουσιαστικής αλληλεπίδρασης.
Επιπλέον, ιδιαίτερη θέση στην οπτική μας έχει το παιχνίδι. Το παιχνίδι δεν χρησιμοποιείται απλώς ως μέσο προσέγγισης του παιδιού ούτε ως ευχάριστο διάλειμμα μέσα στη συνεδρία. Αποτελεί βασικό πεδίο έκφρασης, επεξεργασίας και ανάπτυξης. Μέσα από το παιχνίδι το παιδί δοκιμάζει ρόλους, εκφράζει συναισθήματα, οργανώνει εμπειρίες, διαχειρίζεται άγχη και δημιουργεί κοινό νόημα με τον άλλον. Ο Winnicott είχε αναδείξει ακριβώς αυτή τη σημασία του παιχνιδιού, τονίζοντας ότι το παιδί χρειάζεται ένα αρκετά ασφαλές περιβάλλον για να μπορέσει να παίξει αληθινά και να επεξεργαστεί μέσα από αυτό ακόμη και δύσκολες εσωτερικές εμπειρίες, δηλαδή να αναπτυχθεί αυτό που ονομάζουμε θεραπευτική σχέση.
Η θεραπευτική σχέση, ωστόσο, δεν ταυτίζεται με μια γενική στάση καλοσύνης. Απαιτεί σταθερότητα, συνέπεια, ευαισθησία και ουσιαστική κλινική σκέψη. Ο θεραπευτής χρειάζεται να μπορεί να ρυθμίζει τον ρυθμό της συνεδρίας, να υποστηρίζει χωρίς να εισβάλλει, να προσφέρει κατεύθυνση χωρίς να ασκεί υπερβολική πίεση και να παραμένει διαθέσιμος ακόμη και όταν το παιδί δυσκολεύεται να μείνει στη σχέση. Στη γενικότερη ‘θεραπευτική’ βιβλιογραφία, η θεραπευτική σχέση αναγνωρίζεται ως κομβικό στοιχείο της πρακτικής, ενώ η ίδια η πρώτη συνάντηση και η προσεκτική παρατήρηση από την αρχή θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές για τη διαμόρφωση του θεραπευτικού πλαισίου.
Παράλληλα, θεωρούμε ότι η κατανόηση του παιδιού δεν μπορεί να είναι ολοκληρωμένη χωρίς αναφορά στην οικογένεια. Οι σχέσεις, οι ρυθμοί και οι δραστηριότητες της καθημερινότητας επηρεάζουν καθοριστικά την ανάπτυξη και τη λειτουργικότητά του παιδιού. Η οικογένεια δεν αντιμετωπίζεται ως εξωτερικός παρατηρητής της θεραπείας, αλλά ως ουσιαστικός συνομιλητής και συνεργάτης. Στη σχεσιακή-αναπτυξιακή σκέψη δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα τόσο στις αλληλεπιδράσεις παιδιού-φροντιστών όσο και στον τόνο της σχέσης μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον. Αντίστοιχα, υποστηρίζεται και η σημασία της συνέχειας και της σταθερότητας στις πρώτες σχέσεις, ως βάσης για τη μεταγενέστερη ψυχική και κοινωνική ανάπτυξη .
Με βάση τα παραπάνω, ο στόχος μας δεν είναι η επίτευξη μιας μεμονωμένης δεξιότητας ή η συμμόρφωση του παιδιού σε μια απαίτηση. Στόχος είναι να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες ώστε το παιδί να μπορεί να εμπλακεί, να οργανωθεί, να επικοινωνήσει, να παίξει, να αντέξει περισσότερο και να συμμετέχει πιο ουσιαστικά στις δραστηριότητες που έχει να αντιμετωπίσει καθημερινά.
Η θεραπεία ως συνάντηση αποτυπώνει, επομένως, τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη δουλειά μας: ως μια θεραπευτική διαδικασία που στηρίζεται στη σχέση, σέβεται την ατομικό δυναμικό κάθε παιδιού, αναγνωρίζει τον ρόλο της οικογένειας και δημιουργεί ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο η ανάπτυξη μπορεί να υποστηριχθεί με ουσιαστικό και ανθρώπινο τρόπο.
Εν’Εργο Μαζί, Κέντρο Θεραπευτικής Υποστήριξης Παιδιού και Εφήβου,
Εργοθεραπεία, Λογοθεραπεία, Ψυχολογική Υποστήριξη, Συμβουλευτική Γονέων, Ειδική Διαπαιδαγώγηση
Θεσσαλονίκης 7Α, Βέροια, 2331074744
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
https://www.facebook.com/profile.php?id=61579343861296
Instagram: energo.mazi
